{"id":1134,"date":"2010-05-02T14:05:52","date_gmt":"2010-05-02T12:05:52","guid":{"rendered":"http:\/\/www.unionbelge.be\/?p=1134"},"modified":"2016-11-17T00:26:03","modified_gmt":"2016-11-16T23:26:03","slug":"de-herziening-van-de-grondwet-een-lopende-zaak-est-ce-la-revision-de-la-constitution-est-une-affaire-courante","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/?p=1134","title":{"rendered":"IS DE HERZIENING VAN DE GRONDWET EEN LOPENDE ZAAK ? – EST-CE QUE LA REVISION DE LA CONSTITUTION EST UNE AFFAIRE COURANTE ?"},"content":{"rendered":"

IS DE HERZIENING VAN DE GRONDWET EEN LOPENDE ZAAK ?<\/strong><\/p>\n

Na de val van de regering Leterme II op 26 april 2010 werden de Kamers niet onmiddellijk ontbonden. Ze\u00a0hebben nog een grondwetsherziening voorbereid\u00a0om de Belgische federatie nog meer te verzwakken, terwijl die verzwakking nu juist de belangrijkste oorzaak is van de politiek-communautaire problemen… Maar kan een ontslagnemende regering wel een verklaring tot herziening van de grondwet indienen?<\/strong><\/p>\n

Artikel 195, alinea\u2019s 1 en 2 van de Belgische grondwet bepalen:<\/p>\n

\u201cDe federale wetgevende macht heeft het recht te verklaren dat er redenen zijn tot herziening van zodanige grondwettelijke bepaling als zij aanwijst.<\/em><\/p>\n

Na deze verklaring zijn beide Kamers van rechtswege ontbonden.\u201d<\/em><\/p>\n

De wetgevende macht bestaat uit de Koning (d.i. in de praktijk de federale regering), de Kamer van volksvertegenwoordigers en de Senaat (art. 36 grondwet).<\/p>\n

De vraag is of een ontslagnemende regering zulk een verklaring mag afleggen. M.a.w. mag een regering van lopende zaken een aanzet geven tot herziening van de grondwet? De meningen zijn verdeeld: \u00e9\u00e9n strekking beweert dat zulk een regering alle artikelen van de grondwet voor herziening vatbaar mag verklaren omdat Kamer en Senaat die verklaring moeten goedkeuren; een tweede groep is van mening dat alleen die artikelen die tijdens de vorige legislatuur voor herziening vatbaar verklaard werden, opnieuw ter herziening mogen voorgesteld worden en een derde stroming verkondigt dat in die omstandigheid geen enkel artikel ter herziening mag verklaard worden.<\/p>\n

De B.U.B. sluit zich aan bij de laatste stroming.<\/p>\n

In een arrest van 26 mei 1999 definieerde het hof van cassatie de uitdrukking \u201clopende zaken\u201d als volgt (vertaling):<\/p>\n

\u00ab hoewel de grondwet de bevoegdheden van de ontslagnemende ministers niet uitdrukkelijk inperkt, volgt uit de artikels 88, 105 en 106 dat aangezien de ministers verantwoordelijk zijn voor de wetgevende kamers, maar ontslagnemende ministers niet meer politiek verantwoordelijk zijn, deze buiten de normale grondwettelijke voorwaarden handelen en dus alleen nog de lopende zaken kunnen behandelen waaronder deze die omdat ze geen belangrijk politiek probleem betreffen volgens de normale procedure en de normale termijnen afgehandeld worden en dus het dagelijks bestuur<\/strong> van een ministerieel departement uitmaken en deze waarvan de oplossing geen uitstel<\/strong> verdraagt hoewel ze niet tot het dagelijks bestuur behoren;\u201d<\/em><\/p>\n

Een ontslagnemende regering mag zich bijgevolg enkel bezig houden met het dagelijks bestuur en dringende zaken. Zo kan de regering geen niet dringende wetsontwerpen meer aan het parlement voorleggen. In casu is het dan ook duidelijk dat een verklaring tot herziening van de grondwet, die de basis van de Staat is, niets te maken heeft met het dagelijks bestuur, maar dat het hier gaat om een voorstel tot wijziging van de staatsstructuur zelf. Het feit dat dit voorstel tot wijziging hetzelfde is als het vorige verandert hier uiteraard niets aan. Het blijft een uiterst politieke daad. Dit is des te meer waar daar de Staat nooit referenda of volksraadplegingen organiseert over die grondwetsrevisies terwijl volksraadplegingen wel op lokaal niveau bestaan voor minder belangrijke zaken als de aanleg van een openbare parking of de bouw van een brug ! Bovendien kan een verklaring van herziening niet als dringend beschouwd worden aangezien ze de ontbinding van het parlement inhoudt, de organisatie van nieuwe verkiezingen en de vorming van een nieuwe regering. Elke snelle wijziging van de grondwet is trouwens te vermijden omdat men raakt aan de fundamenten van de Staat.<\/p>\n

EST-CE QUE LA REVISION DE LA CONSTITUTION EST UNE AFFAIRE COURANTE ?<\/strong><\/p>\n

Apr\u00e8s la chute du gouvernement Leterme II le 26 avril 2010, les Chambres n\u2019ont pas \u00e9t\u00e9 dissoutes imm\u00e9diatement. Elles ont pr\u00e9par\u00e9 une r\u00e9vision de la constitution pour affaiblir encore davantage la f\u00e9d\u00e9ration belge tandis que cet affaiblissement constitue justement la cause principale des probl\u00e8mes politico-communautaires\u2026 Mais est-ce qu\u2019un gouvernement d\u00e9missionnaire peut-il faire une d\u00e9claration de r\u00e9vision de la constitution ?<\/strong><\/p>\n

L\u2019article 195, alin\u00e9as 1er et 2 de la constitution belge stipulent :<\/p>\n

\u00ab Le pouvoir l\u00e9gislatif f\u00e9d\u00e9ral a le droit de d\u00e9clarer qu\u2019il y a lieu \u00e0 la r\u00e9vision de telle disposition constitutionnelle qu\u2019il d\u00e9signe.<\/em><\/p>\n

Apr\u00e8s cette d\u00e9claration, les deux Chambres sont dissoutes de plein droit.\u00bb<\/em><\/p>\n

Le pouvoir l\u00e9gislatif est compos\u00e9 du Roi (c\u2019est-\u00e0-dire en pratique le gouvernement f\u00e9d\u00e9ral), la Chambre des repr\u00e9sentants et le S\u00e9nat (art. 36 constitution).<\/p>\n

La question est de savoir si un gouvernement d\u00e9missionnaire peut formuler une telle d\u00e9claration. En d\u2019autres termes, est-ce qu\u2019un gouvernement exp\u00e9diant les affaires courantes peut initier une r\u00e9vision de la constitution ? Les opinions sont partag\u00e9es : un premier courant estime qu\u2019un tel gouvernement peut d\u00e9clarer \u00e0 r\u00e9vision tous les articles de la constitution parce que la Chambre et le S\u00e9nat doivent approuver cette d\u00e9claration ; un autre groupe est d\u2019avis que seuls ces articles qui ont \u00e9t\u00e9 d\u00e9clar\u00e9s r\u00e9visables lors de la pr\u00e9c\u00e9dente l\u00e9gislature peuvent de nouveau faire l\u2019objet de la m\u00eame d\u00e9claration et un troisi\u00e8me groupe d\u00e9clare que dans cette circonstance aucun article ne peut \u00eatre soumis \u00e0 r\u00e9vision.<\/p>\n

Le B.U.B. se range derri\u00e8re ce dernier courant.<\/p>\n

Reprenons la d\u00e9finition des affaires courantes que l\u2019on retrouve notamment dans un arr\u00eat de la cour de cassation du 26 mai 1999 :<\/p>\n

\u00ab alors que, si la Constitution ne restreint pas express\u00e9ment les pouvoirs des ministres d\u00e9missionnaires, il r\u00e9sulte toutefois de ses articles 88, 105 et 106 que, les ministres \u00e9tant responsables devant les chambres l\u00e9gislatives, les membres d’un gouvernement d\u00e9missionnaire, d\u00e8s lors que, n’\u00e9tant plus responsables politiquement, ils agissent en dehors des conditions constitutionnelles normales, ne conservent que le pouvoir d’exp\u00e9dier les affaires courantes au nombre desquelles figurent celles qui, ne soulevant pas un probl\u00e8me politique important, sont trait\u00e9es suivant la proc\u00e9dure habituelle et dans les d\u00e9lais normaux et rel\u00e8vent ainsi de la gestion quotidienne<\/strong> d’un d\u00e9partement minist\u00e9riel et celles dont la solution ne peut souffrir aucun retard<\/strong>, bien qu’elles ne rel\u00e8vent pas de la gestion quotidienne; \u00bb<\/em><\/p>\n

Un gouvernement d\u00e9missionnaire ne peut donc s\u2019occuper que de la gestion quotidienne et des affaires urgentes. Ainsi, on estime que le gouvernement ne peut plus soumettre au parlement de projets de loi non urgents. Or, en l\u2019esp\u00e8ce, il est clair qu\u2019une d\u00e9claration de r\u00e9vision de la constitution, qui constitue la base de l\u2019Etat, ne rel\u00e8ve pas de la gestion quotidienne, mais qu\u2019elle constitue en revanche une proposition de changement de la structure \u00e9tatique m\u00eame. Le fait que cette proposition de r\u00e9vision soit la m\u00eame que la pr\u00e9c\u00e9dente n\u2019y change rien. Cela reste un acte hautement politique. Ceci est d\u2019autant plus vrai \u00e0 cause du fait que l\u2019Etat n\u2019organise jamais de r\u00e9f\u00e9rendums ou de consultations populaires sur ces r\u00e9visions tandis que les consultations populaires sont pr\u00e9vues au niveau local pour des choses plus anodines comme l\u2019am\u00e9nagement d\u2019un parking public ou la construction d\u2019un pont ! De plus, une d\u00e9claration de r\u00e9vision ne peut \u00eatre consid\u00e9r\u00e9e comme urgente car elle implique la dissolution du parlement, l\u2019organisation de nouvelles \u00e9lections et la formation d\u2019un nouveau gouvernement. Toute modification \u00ab en vitesse \u00bb de la constitution est d\u2019ailleurs \u00e0 proscrire vu qu\u2019il s\u2019agit de la base de l\u2019Etat.<\/p>\n

\u00a0<\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Na de val van de regering Leterme II op 26 april 2010 werden de Kamers niet onmiddellijk ontbonden. Ze hebben nog een grondwetsherziening voorbereid om de Belgische federatie nog meer te verzwakken, terwijl die verzwakking nu juist de belangrijkste oorzaak is van de politiek-communautaire problemen… Maar kan een ontslagnemende regering wel een verklaring tot herziening van de grondwet indienen?<\/p>\n

Apr\u00e8s la chute du gouvernement Leterme II le 26 avril 2010, les Chambres n\u2019ont pas \u00e9t\u00e9 dissoutes imm\u00e9diatement. Elles ont pr\u00e9par\u00e9 une r\u00e9vision de la constitution pour affaiblir encore davantage la f\u00e9d\u00e9ration belge tandis que cet affaiblissement constitue justement la cause principale des probl\u00e8mes politico-communautaires\u2026 Mais est-ce qu\u2019un gouvernement d\u00e9missionnaire peut-il faire une d\u00e9claration de r\u00e9vision de la constitution ?<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[22],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p12tMU-ii","jetpack_likes_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1134"}],"collection":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1134"}],"version-history":[{"count":9,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1134\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11171,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/1134\/revisions\/11171"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1134"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=1134"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=1134"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}