{"id":6507,"date":"2012-12-04T21:34:56","date_gmt":"2012-12-04T19:34:56","guid":{"rendered":"http:\/\/www.unionbelge.be\/?p=6507"},"modified":"2016-11-16T13:48:14","modified_gmt":"2016-11-16T12:48:14","slug":"confederalisme-15-vragen-en-antwoorden-le-confederalisme-en-15-questions-reponses","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/?p=6507","title":{"rendered":"CONFEDERALISME IN 15 VRAGEN EN ANTWOORDEN – LE CONFEDERALISME EN 15 QUESTIONS ET REPONSES"},"content":{"rendered":"

CONFEDERALISME IN 15 VRAGEN EN ANTWOORDEN<\/strong><\/p>\n

De evolutie naar een \u201cconfederaal Belgi\u00eb\u201d, wat houdt dat eigenlijk in? Worden we daar met zijn allen beter van? Gaat het om een loutere aanpassing \u2013 of vervolmaking \u2013 van het systeem dat we vandaag kennen of is er meer aan de hand? Is het nu separatisme of net het tegendeel ervan, een tussen- of een eindstation of nog iets anders? Vijftien vragen voor reflectie aangeboden.<\/strong><\/p>\n

1) Wat betekent \u201cconfederalisme\u201d ?<\/strong><\/p>\n

Confederalisme is een unie van twee of meerdere onafhankelijke staten, die zelf \u2013 door middel van een internationaal verdrag \u2013 beslissen wat ze samen doen.<\/p>\n

2) Is er een verschil tussen federalisme en confederalisme ?<\/strong><\/p>\n

Zeer zeker. De twee hebben niets met elkaar te maken. Federalisme (een bondsstaat) betekent dat je \u00e9\u00e9n staat hebt met meerdere wetgevers. In Belgi\u00eb gaat zijn die wetgevende machten het federale Parlement en de parlementen van de gewesten en de gemeenschappen. De gewesten en de gemeenschappen zijn echter onderdelen van de federale staat. Zij oefenen slechts bevoegdheden uit die hen door het federaal Parlement toegekend worden.<\/p>\n

In een confederaal systeem (een statenbond) wordt deze logica omgedraaid: de lidstaten van de confederatie delegeren door een internationaal verdrag (zie punt 1) bevoegdheden naar de confederale overheid. In een federatie stemt een democratisch verkozen federaal parlement wetten. In een confederatie ligt de macht bij de lidstaten van de confederatie die akkoorden sluiten. Daardoor vertoont de confederatie een onderhandeld en diplomatiek karakter, in tegenstelling tot de federatie waarbinnen volksvertegenwoordigers verantwoording verantwoording verschuldigd zijn aan de hele natie. Deze tegenstelling tussen diplomatiek overleg en democratische verantwoordelijkheid maken beiden stelsels niet alleen verschillend. Meer nog, ze zijn elkaars tegengestelden. De bewering als zou confederalisme een \u201cdoorgedreven vorm van federalisme zijn<\/em>\u201d is onwaar.<\/p>\n

3) Is er een verband tussen confederalisme en separatisme?<\/strong><\/p>\n

Aangezien een confederatie enkel maar tot stand kan komen na een internationaal verdrag tussen twee of meer onafhankelijke landen, veronderstelt dit het bestaan van deze entiteiten. In de Belgische praktijk komt dit op het volgende neer: de Belgische federatie dient eerst ontbonden te worden in twee of meerdere delen, bv. \u201cVlaanderen\u201d, \u201cWalloni\u00eb\u201d en Brussel. Vervolgens kunnen die nieuwe en onafhankelijke staten een verdrag afsluiten, waarin ze vastleggen welke bevoegdheden ze op confederaal vlak willen uitoefenen.<\/p>\n

Schematisch kan dit als volgt weergegeven worden:<\/p>\n

FEDERAAL BELGI\u00cb => ONAFHANKELIJK \u201cVLAANDEREN\u201d, \u201cWALLONI\u00cb\u201d, BRUSSEL => BELGISCHE STATENBOND<\/p>\n

Zodoende impliceert confederalisme niet alleen separatisme \u2013 want dat is nodig om tot onafhankelijke staten te komen \u2013 het is er zelfs een doorgedreven vorm van.<\/p>\n

4) Wat is het wezenlijke verschil tussen confederalisme en separatisme?<\/strong><\/p>\n

In wezen is er geen verschil. Een separatist (of een independist) streeft naar een onafhankelijk \u201cVlaanderen\u201d (\u201cWalloni\u00eb\u201d). Een confederalist ook, maar die biedt na de onafhankelijkheid nog een samenwerkingsverdrag aan.<\/p>\n

Men kan dus niet voor confederalisme en tegen separatisme (onafhankelijkheid) zijn.<\/p>\n

5) Vertoont het confederalisme nog andere kenmerken?<\/strong><\/p>\n

Ja.<\/p>\n

(1) In een confederaal model houdt de Belgische staat (en grondwet) op te bestaan. Meer concreet zou in dit scenario Belgi\u00eb geen staat meer zijn, maar enkel nog een overkoepeling van soevereine lidstaten. Daaruit volgt dat de Belgische nationaliteit ophoudt met bestaan en er enkel nog bijvoorbeeld \u201cVlamingen\u201d, \u201cWalen\u201d of Brusselaars zouden zijn.<\/p>\n

(2) In een confederaal model wordt het Belgische parlement niet meer rechtstreeks verkozen, maar duiden de leden van de lidstaten aan wie er in de confederale \u201cRaad\u201d zetelt. Zo\u2019n getrapt kiessysteem raakte overigens sedert de 18de eeuw in onbruik. Confederaties bestonden dan ook vooral in het feodale tijdvak.<\/p>\n

(3) De confederatie oefent, in de regel, zeer beperkte bevoegdheden uit.<\/p>\n

(4) Elke lidstaat heeft op confederaal vlak een eenzijdig vetorecht, wat uiteraard tot permanente chantage en blokkeringen kan leiden. Wanneer de rijkere lidstaat het niet eens is met de politiek van de armere lidstaat kan zij ermee dreigen de onderhandelde solidariteit (interpersonele solidariteit zoals we die thans in Belgi\u00eb kennen houdt op te bestaan, het gaat immers om twee of meer verschillende landen) eenzijdig op te blazen. De confederatie is van nature een instabiel model omwille van de permanente diplomatie die een ge\u00efnstitutionaliseerd karakter vertoont.<\/p>\n

(5) De lidstaten hebben ten allen tijde een eenzijdig uitstaprecht uit de confederatie, hetgeen voortvloeit uit het feit dat ze onafhankelijk zijn.<\/p>\n

6) Zijn er op dit moment confederaties?<\/strong><\/p>\n

Neen.<\/p>\n

7) Men zegt dat Zwitserland een confederatie is?<\/strong><\/p>\n

Dit hardnekkig misverstand vloeit voort uit de benaming van Zwitserland \u2013 Confoederatio Helvetica, Helvetische Confederatie. Deze benaming is slechts een relikwie uit oudere tijden. Sedert 1848 is Zwitserland een federatie met 22, vandaag met 26 kantons, vier offici\u00eble talen, meertalige openbare diensten en universiteiten, federale partijen, een bicameralisme, een eengemaakte buitenlandse politiek enz. Wie zegt dat Zwitserland een confederatie is, kan ook zeggen dat Noord-Korea \u2013 officieel: de democratische volksrepubliek Korea \u2013 een democratie is.<\/p>\n

8 ) Zijn er dan voorbeelden van confederaties?<\/strong><\/p>\n

Sedert het einde van de 18de eeuw zijn er een aantal confederaties geweest. Denken we aan de Verenigde Staten van Amerika, waar de onafhankelijke staten in 1776 een verdrag sloten en zich in 1787 van statenbond tot federatie transformeerden (zie ons artikel). De Duitse Bond was van 1815 tot 1866 een losse confederatie die alle Duitse vorstendommen (met inbegrip van het huidige Tsjechi\u00eb, Kroatie en delen van Noord-Itali\u00eb) omvatte. De Oostenrijks-Duitse oorlog (1866) maakte een einde aan deze structuur. De Noord-Duitse Confederatie (1866-1871) lag aan de basis van het Duitse Keizerrijk. Oostenrijk-Hongarije was na het Ausgleich \u2013 verdrag dat om de tien jaar bij goedkeuring van beide lidstaten verlengd moest worden \u2013 van 1867-1918 een tweeledige confederatie. Tussen 1958 en 1961 vormden Egypte en Syri\u00eb een confederatie. De Arabische confederatie tussen Egypte, Syri\u00eb en Yemen bestond slechts 3 jaar tussen 1958 en 1961 en de confederatie Senegambia tussen de West-Afrikaanse landen van Senegal en Gambia bestond slechts 7 jaar tussen 1982 et 1989.\u00a0 Servi\u00eb en Montenegro vormden van 2003 tot 2006, moment waarop Montenegro zich eenzijdig afscheidde, een confederatie.<\/p>\n

9) Men zegt dat Belgi\u00eb een confederatie \u201csui generis\u201d kan zijn?<\/strong><\/p>\n

Federalistische systemen verschillen van land tot land, maar hebben altijd \u00e9\u00e9n gemeenschappelijk kenmerk \u2013 ook in Belgi\u00eb \u2013 het zijn staten waar het federaal parlement de bevoegdheden verdeelt. Confederalistische systemen hebben altijd het gemeenschappelijk kenmerk dat ze uit onafhankelijke staten bestaan. Men kan derhalve nooit een Belgisch confederalisme hebben zonder de Belgische staat als rechtsentiteit op te heffen. Kortom, een confederatie \u2018sui generis\u2019 is een onwaarheid.<\/p>\n

10) Kan art. 35 van de Grondwet Belgi\u00eb dan niet omvormen tot een confederatie?<\/strong><\/p>\n

Artikel 35 van de Belgische Grondwet stipuleert:<\/strong><\/p>\n

\u201cDe federale overheid is slechts bevoegd voor de aangelegenheden die de Grondwet en de wetten, krachtens de Grondwet zelf uitgevaardigd, haar uitdrukkelijk toekennen. De gemeenschappen of de gewesten zijn, ieder wat hem betreft, bevoegd voor de overige aangelegenheden onder de voorwaarden en op de wijze bepaald door de wet. Deze wet moet worden aangenomen met de meerderheid bepaald in artikel 4, laatste lid. <\/em>(i.e. een wet, aangenomen met de meerderheid van de stemmen in elke taalgroep van elke Kamer, op voorwaarde dat de meerderheid van de leden van elke taalgroep aanwezig is en voor zover het totaal van de ja-stemmen in beide taalgroepen twee derden van de uitgebrachte stemmen bereikt.).<\/em>\u201d<\/em><\/p>\n

Deze grondwetswijziging kan er dus slechts komen indien ze door beide Kamers (= Constituante) bekrachtigd is en wanneer art. 35 ter herziening vatbaar verklaard wordt (hetgeen nu niet gebeurde, behoudens men alsnog de procedure van de Grondwet, via art. 195 \u2013 wel ter herziening vatbaar verklaard \u2013 zal herzien, hetgeen het Parlement toelaat om, indien dit artikel permanent gewijzigd wordt, in een volgende legislatuur elk artikel te veranderen). De Constituante brengt hoe dan ook in het geval van de invulling van art. 35 een grondwetswijziging aan. Een confederatie heeft geen Grondwet, wordt niet door een constituante bevoegd, heeft nood aan onafhankelijke entiteiten enz. Anders gezegd, art. 35 van de Belgische Grondwet kan Belgi\u00eb uiteraard niet omvormen tot een confederatie.<\/p>\n

11) Hoe kan men dan komen tot een confederaal systeem?<\/strong><\/p>\n

Door een eenzijdige of onderhandelde opdoeking van de Belgische staat en derhalve van de Grondwet en de democratie (hetgeen op zich al een constitutionele onmogelijkheid is gelet op art. 91, 2de<\/sup> lid van de Grondwet, art. 187 van de Grondwet en van de grondwettelijke decreten van november 1830).<\/p>\n

De facto rest enkel nog de mogelijkheid om niet alleen buiten het grondwettelijk kader te treden, maar zelfs dit grondwettelijk kader op te heffen.<\/p>\n

12) Kan een volgende staatshervorming die naar confederalisme leidt dan geen \u201ceindstation\u201d zijn?<\/strong><\/p>\n

Deze bewering is gratuit en manifest onwaar en wel omwille van volgende redenen:<\/p>\n

1) Confederalisme impliceert een staatsvorming, geen staatshervorming.<\/p>\n

2) Zelfs al zou confederalisme een eindpunt zijn in de staatshervorming (sic), dan nog: bij elke vorige staatshervorming werd verkondigd dat deze een eindpunt zou vormen\u2026 en dat al 40 jaar lang.<\/p>\n

3) Zelfs al zou een confederale staatshervorming (sic) mogelijk zijn \u2013 quod non \u2013 dan nog staat het elke lidstaat vrij om zijn eigen weg te gaan; zelfs al zou men de invulling van artikel 35 omschrijven als \u201cconfederalisme\u201d \u2013 hetgeen baarlijke nonsens is \u2013 dan nog kan men dit artikel altijd wijzigen om terug te keren naar een federale Staat.<\/p>\n

13) Allemaal goed en wel, maar uiteindelijk is het toch een spel\u00a0van termen, niet? We zeggen dan wel confederalisme, maar eigenlijk bedoelen we een \u201cdoorgedreven federalisme\u201d?<\/strong><\/p>\n

Wie dat bedoelt moet het ook in die woorden zeggen en de term \u201cconfederalisme\u201d laten vallen. Zoniet is hij (of zij) een separatist of een leugenaar of beide.<\/p>\n

14) Federalisme, confederalisme: komt het uiteindelijk niet op de inhoud aan?<\/strong><\/p>\n

Een inhoud kan pas gegeven worden als men weet waarover men spreekt. Een federatie<\/strong> betekent dat er \u00e9\u00e9n land bestaat, een confederatie<\/strong> betekent dat we spreken over twee of meerdere landen. Zo simpel is het.<\/p>\n

15) Is het huidige federalisme dan niet onwerkbaar?<\/strong><\/p>\n

Elk systeem is maar werkbaar in die mate dat men over de politieke wil beschikt om het te doen werken. Het slechtste staatsbestel is werkbaar wanneer politici van goede wil het doen werken.<\/p>\n

Dit gezegd zijnde is het ironisch om te moeten vaststellen dat diegenen die ons eerst het federalisme wilde opleggen \u2013 waarvan Gaston Eyskens in zijn m\u00e9moires zei dat het bij een referendum door de grote meerderheid van de Belgen zou verworpen worden \u2013 nu komen vertellen dat Belgi\u00eb moet evolueren naar een losse statenbond omdat het systeem dat zij wensten niet werkt.<\/p>\n

In de context van de huidige globalisering, van financi\u00eble en ecologische catastrofes is het gewoonweg absurd om in een communautair moeras te blijven steken omdat het nationalisme \u201cnu eenmaal\u201d salonf\u00e4hig is in Belgi\u00eb. Er zijn gewoonweg veel te veel overheden voor een land met de inwoners van een internationale grootstad. Het wordt hoog tijd om de gewesten en de gemeenschappen, die dragers zijn van het \u201cfederalisme\u201d dat in wezen gewoon twee taalgroepen tegen elkaar opzet af te schaffen.<\/p>\n

Enkel een meerpolig systeem waarbij het zwaartepunt bij de centrale overheid ligt met de negen historische provincies, die geen nationalistische aspiraties betonen, biedt stabiliteit. Wat in Nederland kan, moet ook bij ons mogeljk zijn. Daarvoor moeten natuurlijk wel moedige politici, die denken aan het algemeen belang gevonden worden.<\/p>\n

 <\/p>\n

LE CONFEDERALISME EN 15 QUESTIONS ET REPONSES <\/strong><\/p>\n

L’\u00e9volution vers une \u00abBelgique conf\u00e9d\u00e9rale\u00bb, qu’est-ce que cela signifie vraiment? Nous en trouverons-nous tous mieux ? S\u2019agit-il d\u2019une simple adaptation \u2013 ou d\u2019un ach\u00e8vement – du syst\u00e8me que nous connaissons aujourd’hui ou est-ce plus que cela? Est-ce du s\u00e9paratisme ou tout le contraire, un stade interm\u00e9diaire ou final, ou encore autre chose? Voici quinze questions qui invitent \u00e0 la r\u00e9flexion.<\/strong>
\n1) Que signifie\u00a0 le \u00abconf\u00e9d\u00e9ralisme\u00bb?<\/strong><\/p>\n

Le conf\u00e9d\u00e9ralisme est une union de deux ou plusieurs \u00c9tats ind\u00e9pendants qui d\u00e9cident eux-m\u00eames – par le biais d’un trait\u00e9 international – de ce qu’ils font ensemble.<\/p>\n

2) Y a-t-il une diff\u00e9rence entre le f\u00e9d\u00e9ralisme et le conf\u00e9d\u00e9ralisme?<\/strong><\/p>\n

Certainement. Les deux n’ont rien en commun. Le f\u00e9d\u00e9ralisme (un \u00e9tat f\u00e9d\u00e9ral) signifie l\u2019existence d\u2019un Etat avec plusieurs l\u00e9gislateurs. En Belgique, les l\u00e9gislateurs sont le Parlement f\u00e9d\u00e9ral et les parlements des r\u00e9gions et des communaut\u00e9s. Les r\u00e9gions et les communaut\u00e9s font partie de l’\u00c9tat f\u00e9d\u00e9ral. Elles n\u2019exercent que les pouvoirs qui leur sont accord\u00e9es par le Parlement f\u00e9d\u00e9ral.<\/p>\n

Dans un syst\u00e8me conf\u00e9d\u00e9ral (conf\u00e9d\u00e9ration), cette logique est invers\u00e9e: les \u00c9tats-Membres de la Conf\u00e9d\u00e9ration d\u00e9l\u00e8guent par un trait\u00e9 international (voir point 1) des pouvoirs au gouvernement conf\u00e9d\u00e9ral. Dans une f\u00e9d\u00e9ration, c\u2019est un parlement f\u00e9d\u00e9ral d\u00e9mocratiquement \u00e9lu qui vote les lois. Dans une conf\u00e9d\u00e9ration, le pouvoir appartient aux \u00c9tats-Membres de la conf\u00e9d\u00e9ration qui concluent des accords entre eux. La conf\u00e9d\u00e9ration pr\u00e9sente d\u00e8s lors un caract\u00e8re n\u00e9goci\u00e9 et diplomatique, contrairement \u00e0 la f\u00e9d\u00e9ration dans laquelle les repr\u00e9sentants du peuple doivent se justifier devant la nation enti\u00e8re. Cette opposition entre la concertation diplomatique et la responsabilit\u00e9 d\u00e9mocratique ne fait pas seulement que ce sont deux syst\u00e8mes diff\u00e9rents; ils sont carr\u00e9ment oppos\u00e9s. L’affirmation selon laquelle le conf\u00e9d\u00e9ralisme est une \u00abforme pouss\u00e9e du f\u00e9d\u00e9ralisme\u00bb est fausse.<\/p>\n

3) Y a t-il une relation entre la conf\u00e9d\u00e9ration et le s\u00e9paratisme?<\/strong><\/p>\n

Etant donn\u00e9 qu\u2019une conf\u00e9d\u00e9ration ne peut na\u00eetre que d\u2019un trait\u00e9 international conclu entre deux ou plusieurs pays ind\u00e9pendants, cela pr\u00e9suppose l’existence de ces entit\u00e9s. Dans la pratique belge, cela signifie ce qui suit: la f\u00e9d\u00e9ration belge doit d’abord \u00eatre d\u00e9compos\u00e9e en deux parties ou plus, par exemple, la \u00ab\u00a0Flandre\u00a0\u00bb, la \u00ab\u00a0Wallonie\u00a0\u00bb et Bruxelles. Par la suite, les nouveaux \u00c9tats ind\u00e9pendants d\u00e9finissent au moyen d\u2019un trait\u00e9 les pouvoirs qu\u2019ils souhaitent exercer au niveau conf\u00e9d\u00e9ral.<\/p>\n

Ceci peut \u00eatre repr\u00e9sent\u00e9 sch\u00e9matiquement comme suit:<\/p>\n

BELGIQUE F\u00c9D\u00c9RALE => une \u00ab\u00a0Flandre\u00a0\u00bb ind\u00e9pendante, une \u00ab\u00a0Wallonie\u00a0\u00bb ind\u00e9pendante, un Etat bruxellois ind\u00e9pendant => UNION D\u2019ETATS BELGES<\/p>\n

Ainsi, non seulement le conf\u00e9d\u00e9ralisme implique le s\u00e9paratisme – parce que ce dernier est n\u00e9cessaire pour cr\u00e9er les Etats ind\u00e9pendants – , il en est en outre une forme pouss\u00e9e.<\/p>\n

4) Quelle est la diff\u00e9rence essentielle entre le conf\u00e9d\u00e9ralisme et le s\u00e9paratisme?<\/strong><\/p>\n

Essentiellement, il n’y a pas de diff\u00e9rence. Un s\u00e9paratiste (ou ind\u00e9pendantiste) aspire \u00e0 une \u00ab\u00a0Flandre\u00a0\u00bb ou \u00e0 une \u00ab\u00a0Wallonie\u00a0\u00bb ind\u00e9pendante. Un conf\u00e9d\u00e9raliste aussi, mais apr\u00e8s l’ind\u00e9pendance il aspire a un accord de coop\u00e9ration avec les autres Etats ind\u00e9pendants.<\/p>\n

On ne peut donc pas \u00eatre en m\u00eame temps en faveur du conf\u00e9d\u00e9ralisme et oppos\u00e9 au s\u00e9paratisme.<\/p>\n

5) Est-ce que le conf\u00e9d\u00e9ralisme a d’autres sp\u00e9cificit\u00e9s ?<\/strong><\/p>\n

Oui.<\/p>\n

(1) Dans un mod\u00e8le conf\u00e9d\u00e9ral, l’\u00c9tat belge (et de la Constitution) cessent d’exister. Pour \u00eatre plus pr\u00e9cis, dans ce sc\u00e9nario, la Belgique ne serait plus un Etat, mais ne ferait qu\u2019englober des Etats souverains. Il s’ensuivrait que la nationalit\u00e9 belge cesserait d’exister au profit de par exemple celle des “Flamands”, des “Wallons” et des Bruxellois.
\n(2) Dans un mod\u00e8le conf\u00e9d\u00e9ral, le Parlement belge n\u2019est plus \u00e9lu directement, mais les membres des \u00c9tats membres d\u00e9signent les personnes qui si\u00e8gent au \u00ab\u00a0conseil\u00a0\u00bb conf\u00e9d\u00e9ral. Un tel syst\u00e8me est tomb\u00e9 en d\u00e9su\u00e9tude depuis le 18i\u00e8me si\u00e8cle. Les conf\u00e9d\u00e9rations existaient principalement \u00e0 l’\u00e9poque f\u00e9odale.
\n(3) La conf\u00e9d\u00e9ration exerce, en g\u00e9n\u00e9ral, des pouvoirs tr\u00e8s limit\u00e9s.
\n(4) Chaque \u00c9tat dispose d’un droit de veto unilat\u00e9ral au niveau conf\u00e9d\u00e9ral, ce qui peut bien s\u00fbr conduire \u00e0 un chantage et \u00e0 un blocage permanent. Lorsque un Etat-Membre plus riche est en d\u00e9saccord avec la politique des Etats-Membres plus pauvres, il peut par. ex. menacer de rompre la solidarit\u00e9 n\u00e9goci\u00e9e (la solidarit\u00e9 interpersonnelle telle que nous la connaissons en Belgique cesserait d’exister, il s\u2019agit en effet de deux ou plusieurs pays diff\u00e9rents). La conf\u00e9d\u00e9ration est un mod\u00e8le naturellement instable en raison de la diplomatie permanente et institutionnalis\u00e9e.<\/p>\n

(5) Les \u00c9tats membres disposent \u00e0 tout moment d’un droit de sortie unilat\u00e9rale de la conf\u00e9d\u00e9ration. Ce droit d\u00e9coule du fait qu’ils sont ind\u00e9pendants.
\n6) Y a t-il actuellement des conf\u00e9d\u00e9rations?<\/strong><\/p>\n

Non.<\/p>\n

7) On dit que la Suisse est une conf\u00e9d\u00e9ration.<\/strong><\/p>\n

Cette id\u00e9e fausse provient de la d\u00e9nomination de la Suisse – Confoederatio Helvetica, Conf\u00e9d\u00e9ration Helv\u00e9tique. Cette d\u00e9signation n’est qu’une relique de p\u00e9riodes plus anciennes. Depuis 1848, la Suisse est une f\u00e9d\u00e9ration de d\u2019abord 22, et maintenant 26 cantons et quatre langues officielles, des services publics et des universit\u00e9s multilingues, des partis f\u00e9d\u00e9raux, un syst\u00e8me bicam\u00e9ral, une politique \u00e9trang\u00e8re unifi\u00e9e, etc. Celui qui pr\u00e9tend que la Suisse est une conf\u00e9d\u00e9ration, peut aussi dire que la Cor\u00e9e du Nord – officiellement: la R\u00e9publique Populaire D\u00e9mocratique de Cor\u00e9e\u00a0 \u2013 est une d\u00e9mocratie.
\n\"\"<\/a>8 ) Y a t-il alors des exemples de conf\u00e9d\u00e9rations?<\/strong><\/p>\n

Depuis la fin du 18\u00e8me si\u00e8cle, il y a eu un certain nombre de conf\u00e9d\u00e9rations. Nous pensons ici aux \u00c9tats-Unis d’Am\u00e9rique, o\u00f9 les Etats ind\u00e9pendants ont conclu un trait\u00e9 en 1776 et qui se sont transform\u00e9s en 1787 de conf\u00e9d\u00e9ration en f\u00e9d\u00e9ration (voir notre article). La conf\u00e9d\u00e9ration d’Allemagne \u00e9tait de 1815-1866 une conf\u00e9d\u00e9ration de toutes les principaut\u00e9s allemandes (y compris l’actuelle R\u00e9publique tch\u00e8que, la Croatie et certaines parties du nord de l’Italie). La guerre austro-prussienne (1866) a mis fin \u00e0 cette structure. La conf\u00e9d\u00e9ration de l\u2019Allemagne du Nord (\u00b01866) \u00e9tait \u00e0 la base de l\u2019Empire f\u00e9d\u00e9ral allemand en 1871). \u00a0L’Autriche-Hongrie \u00e9tait de 1867 \u00e0 1918 – apr\u00e8s l\u2019\u00ab\u00a0Ausgleich\u00a0\u00bb – un trait\u00e9 prolong\u00e9 tous les dix ans suivant l\u2019accord entre les deux pays –\u00a0 une double conf\u00e9d\u00e9ration. La conf\u00e9d\u00e9ration arabe entre l\u2019Egypte, la Syrie et le Y\u00e9men n\u2019a exist\u00e9e que 3 ans entre 1958 et 1961 et la conf\u00e9d\u00e9ration de S\u00e9n\u00e9gambie entre les Etats ouest-africains du S\u00e9n\u00e9gal et de la Gambie n\u2019a surv\u00e9cu que 7 ans entre 1982 et 1989.<\/p>\n

La Serbie-et-Mont\u00e9n\u00e9gro \u00e9tait une conf\u00e9d\u00e9ration de 2003 \u00e0 2006, jusqu\u2019\u00e0 ce que le Mont\u00e9n\u00e9gro s\u2019en soit s\u00e9par\u00e9 unilat\u00e9ralement.<\/p>\n

9) On dit que la Belgique serait une conf\u00e9d\u00e9ration “sui generis”?<\/strong><\/p>\n

Les syst\u00e8mes f\u00e9d\u00e9raux diff\u00e8rent de pays en pays mais ont toujours une caract\u00e9ristique commune \u2013 aussi en Belgique\u00a0: ce sont des \u00c9tats o\u00f9 le Parlement f\u00e9d\u00e9ral r\u00e9partit les comp\u00e9tences. Les syst\u00e8mes conf\u00e9d\u00e9raux ont toujours la caract\u00e9ristique commune d’\u00eatre compos\u00e9e d’\u00c9tats ind\u00e9pendants. On ne peut donc jamais avoir une conf\u00e9d\u00e9ration belge sans que l’Etat belge comme entit\u00e9 juridique soit supprim\u00e9. En bref, une conf\u00e9d\u00e9ration \u00absui generis\u00bb est un mensonge.<\/p>\n

10) Une conf\u00e9d\u00e9ration ne pourrait-elle d\u00e9couler de l\u2019art. 35 de la Constitution belge?<\/strong><\/p>\n

L’article 35 de la Constitution belge stipule que:<\/p>\n

\u00abL\u2019autorit\u00e9 f\u00e9d\u00e9rale n\u2019a de comp\u00e9tences que dans les mati\u00e8res que lui attribuent formellement la Constitution et les lois port\u00e9es en vertu de la Constitution m\u00eame. <\/em><\/p>\n

Les communaut\u00e9s et les r\u00e9gions, chacune pour ce qui la concerne, sont comp\u00e9tentes pour les autres mati\u00e8res, dans les conditions et selon les modalit\u00e9s fix\u00e9es par la loi. Cette loi doit \u00eatre adopt\u00e9e \u00e0 la majorit\u00e9 pr\u00e9vue \u00e0 l’article 4, dernier alin\u00e9a.\u00a0\u00bb <\/em>(C’est-\u00e0-dire une loi adopt\u00e9e \u00e0 la majorit\u00e9 des voix dans chaque groupe linguistique de chacune des Chambres, \u00e0 condition que la majorit\u00e9 des membres de chaque groupe soit pr\u00e9sente et pour autant que le total des voix en faveur dans les deux groupes linguistiques ait atteint les deux tiers des voix.) \u00bb.<\/p>\n

Cette modification de la Constitution doit donc \u00eatre approuv\u00e9e par les deux Chambres (= la constituante) et \u00e0 condition que l’art. 35 soit d\u00e9clar\u00e9 r\u00e9visable (ce qui n’est pas le cas actuellement, \u00e0 moins de r\u00e9viser \u00e0 nouveau la proc\u00e9dure de modification constitutionnelle via l’art. 195 – qui lui a bien \u00e9t\u00e9 d\u00e9clar\u00e9 r\u00e9visable \u2013 ce qui permettrait au Parlement, si l’article est modifi\u00e9 de fa\u00e7on permanente, de modifier chaque article lors d\u2019une seule l\u00e9gislature). Quoi qu\u2019il en soit, en cas de modification de l\u2019art. 35, l’Assembl\u00e9e constituante modifie la Constitution. En revanche, une conf\u00e9d\u00e9ration n’a pas de Constitution, n’est pas un pouvoir constituant, a besoin d’entit\u00e9s ind\u00e9pendantes, etc. En d’autres termes, l\u2019art. 35 de la Constitution belge ne peut en aucun cas transformer la Belgique en une conf\u00e9d\u00e9ration.<\/p>\n

11) Comment peut-on arriver \u00e0 un syst\u00e8me conf\u00e9d\u00e9ral?<\/strong><\/p>\n

Par une suppression unilat\u00e9rale ou n\u00e9goci\u00e9e de l’Etat belge et (donc aussi) de la Constitution et de la d\u00e9mocratie (ce qui est en soi une impossibilit\u00e9 constitutionnelle, compte tenu de l’art. 91, alin\u00e9a 2 de la Constitution, l\u2019art. 187 de la Constitution et les d\u00e9crets constitutionnels de novembre 1830).<\/p>\n

Par cons\u00e9quent, il ne subsiste que la possibilit\u00e9 de non seulement sortir du cadre constitutionnel mais\u00a0 de l\u2019\u00e9liminer en outre.<\/p>\n

12) Est-ce qu’une prochaine r\u00e9forme de l’Etat qui conduirait \u00e0 une conf\u00e9d\u00e9ration ne pourrait-elle pas \u00eatre la “derni\u00e8re”?<\/strong><\/p>\n

Cette affirmation est gratuite et manifestement fausse et ce pour les raisons suivantes:<\/p>\n

1) Le conf\u00e9d\u00e9ralisme implique une formation d\u2019Etats, non une r\u00e9forme de l’Etat.<\/p>\n

2) M\u00eame si le conf\u00e9d\u00e9ralisme \u00e9tait un point final \u00e0 la r\u00e9forme de l’Etat (sic), il convient de constater qu\u2019on nous annonce \u00e0 chaque r\u00e9forme de l’\u00c9tat que c\u2019est la derni\u00e8re… et ce depuis 40 ans.<\/p>\n

3) M\u00eame si une r\u00e9forme de l’Etat conf\u00e9d\u00e9rale (sic) \u00e9tait possible – quod non – chaque Etat-membre serait libre de poursuivre sa propre voie\u00a0; de plus, m\u00eame si on consid\u00e9rait le contenu de l’article 35 comme r\u00e9f\u00e9rant \u00e0 une \u00ab conf\u00e9d\u00e9ration \u00bb – ce qui est un non-sens \u2013 on pourrait encore \u00e0 tout moment modifier cet article pour retourner \u00e0 un Etat f\u00e9d\u00e9ral.<\/p>\n

13) Tout cela est bien beau, mais en d\u00e9finitive, n\u2019est-ce pas jouer sur les mots\u00a0?\u00a0 Nous disons conf\u00e9d\u00e9ralisme mais en fait nous voulons dire \u00ab un f\u00e9d\u00e9ralisme pouss\u00e9 \u00bb?<\/strong><\/p>\n

Celui qui veut dire cela, doit utiliser les mots appropri\u00e9s en abandonnant le terme \u00ab\u00a0conf\u00e9d\u00e9ralisme \u00bb. Dans le cas contraire, il s\u2019agit soit d\u2019un s\u00e9paratiste, soit d\u2019un menteur ou les deux.<\/p>\n

14) Le f\u00e9d\u00e9ralisme, le conf\u00e9d\u00e9ralisme: est-ce que ce n\u2019est pas le contenu qui est important ?<\/strong><\/p>\n

Un contenu ne peut \u00eatre donn\u00e9 que lorsqu\u2019on sait de quoi on parle. Une f\u00e9d\u00e9ration signifie qu’il existe un pays\u00a0; une conf\u00e9d\u00e9ration signifie que nous parlons de deux ou plusieurs pays. C’est aussi simple que cela.<\/p>\n

15) Le f\u00e9d\u00e9ralisme actuel n\u2019est-il donc pas inapplicable ?<\/strong><\/p>\n

Un syst\u00e8me n’est durable que si la volont\u00e9 politique de le faire fonctionner existe. M\u00eame la pire forme de gouvernement peut survivre s\u2019il existe des politiciens soucieux de la faire fonctionner.<\/p>\n

Cela dit, il est ironique de constater que ceux qui voulaient au d\u00e9part nous imposer le f\u00e9d\u00e9ralisme \u2013 dont Gaston Eyskens qui a dit par ailleurs dans ses m\u00e9moires que ce syst\u00e8me aurait \u00e9t\u00e9 rejet\u00e9 par la grande majorit\u00e9 des Belges lors d’un r\u00e9f\u00e9rendum \u2013 viennent d\u00e9clarer maintenant que la Belgique doit \u00e9voluer vers une conf\u00e9d\u00e9ration parce que le syst\u00e8me qu’ils souhaitaient ne fonctionne pas.<\/p>\n

Dans le contexte actuel de la mondialisation, des catastrophes financi\u00e8res et \u00e9cologiques que nous connaissons, il est tout simplement absurde de continuer \u00e0 patauger dans un marais communautaire sous pr\u00e9texte que le nationalisme serait \u00ab tout simplement \u00bb accept\u00e9 en Belgique. En r\u00e9alit\u00e9, il y a trop de gouvernements dans un pays dont le nombre d\u2019habitants est \u00e9gal, voire inf\u00e9rieur \u00e0 celui d\u2019une m\u00e9tropole internationale. Il est grand temps d\u2019abolir les r\u00e9gions et les communaut\u00e9s \u00e9tant les bases du \u00ab f\u00e9d\u00e9ralisme \u00bb qui ne fait que monter deux groupes linguistiques les uns contre les autres.<\/p>\n

Seul un syst\u00e8me multipolaire o\u00f9 le centre de gravit\u00e9 est incarn\u00e9 par le gouvernement central avec les neuf provinces historiques, qui ne montrent pas d\u2019aspirations nationalistes, assure la stabilit\u00e9. Ce qui est possible aux Pays-Bas doit \u00e9galement \u00eatre possible chez nous. Cela n\u00e9cessite bien s\u00fbr des politiciens courageux qui pensent d\u2019abord \u00e0 l’int\u00e9r\u00eat public.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

De evolutie naar een \u201cconfederaal Belgi\u00eb\u201d, wat houdt dat eigenlijk in? Worden we daar met zijn allen beter van? Gaat het om een loutere aanpassing \u2013 of vervolmaking \u2013 van het systeem dat we vandaag kennen of is er meer aan de hand? Is het nu separatisme of net het tegendeel ervan, een tussen- of een eindstation of nog iets anders? Vijftien vragen voor reflectie aangeboden.<\/p>\n

L’\u00e9volution vers une \u00abBelgique conf\u00e9d\u00e9rale\u00bb, qu’est-ce que cela signifie vraiment? Nous en trouverons-nous tous mieux ? S\u2019agit-il d\u2019une simple adaptation \u2013 ou d\u2019un ach\u00e8vement – du syst\u00e8me que nous connaissons aujourd’hui ou est-ce plus que cela? Est-ce du s\u00e9paratisme ou tout le contraire, un stade interm\u00e9diaire ou final, ou encore autre chose? Voici quinze questions qui invitent \u00e0 la r\u00e9flexion.<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[5,30],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p12tMU-1GX","jetpack_likes_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6507"}],"collection":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=6507"}],"version-history":[{"count":11,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6507\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":10958,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/6507\/revisions\/10958"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=6507"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=6507"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=6507"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}