{"id":9477,"date":"2014-12-28T14:17:15","date_gmt":"2014-12-28T12:17:15","guid":{"rendered":"http:\/\/www.unionbelge.be\/?p=9477"},"modified":"2016-11-17T08:53:34","modified_gmt":"2016-11-17T07:53:34","slug":"tindemans-overleden-hij-waarschuwde-voor-het-taalfederalisme-deces-de-tindemans-il-mettait-en-garde-contre-le-federalisme-linguistique","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/?p=9477","title":{"rendered":"TINDEMANS OVERLEDEN: HIJ WAARSCHUWDE VOOR HET TAALFEDERALISME – DECES DE TINDEMANS: IL METTAIT EN GARDE CONTRE LE FEDERALISME LINGUISTIQUE"},"content":{"rendered":"

FEDERALIST TEGEN ZIJN ZIN<\/span><\/b><\/p>\n

Op 26 december 2014 is minister van staat en vroeger eerste minister Leo Tindemans (CVP) op 92-jarige leeftijd in de provincie Antwerpen gestorven. Na Martens (oktober 2013) en Dehaene (mei 2014) is hij zo de derde ex-premier die op iets meer dan \u00e9\u00e9n jaar tijd is overleden. Hij was de minst flamingantische van de drie. Wellicht was hij ook de laatste nog levende Belgische staatsman. Hij waarschuwde terecht voor de gevaren van het taalfederalisme, dat volgens hem de Belgen verdeelde, maar niet \u2018federeerde\u2019. Toch blijft hij controversieel aangezien hij de mede-uitvinder van de gewesten en gemeenschappen was.<\/span><\/b><\/p>\n

Tindemans werd op 16 april 1922 in de provincie Antwerpen geboren. Na de tweede wereldoorlog studeerde hij economie aan de universiteit van Gent. In de zestiger jaren behaalde hij nog een diploma in de politieke wetenschappen aan de universiteit van Leuven.<\/span><\/p>\n

Federalisme in 1970<\/strong><\/p>\n

In 1961 werd hij volksvertegenwoordiger voor de CVP ter vervanging van het overleden parlementslid Frans Van Cauwelaert. In 1965 werd hij door de Koning benoemd tot burgemeester van Edegem, een gemeente in de provincie Antwerpen. In 1968 werd hij minister van communautaire betrekkingen in de regering Eyskens. In deze functie bereidde hij de staatshervorming van 1970 voor waarbij Belgi\u00eb met hulp van \u201cWaals\u201d- en \u201cVlaams\u201d-nationalisten op wederrechtelijke wijze van een unitaire in een federale staat met gemeenschappen en gewesten werd omgevormd. Deze hervorming was wederrechtelijk ondermeer omdat de creatie van de gemeenschappen en de gewesten niet in de verklaring tot herziening van de grondwet was vermeld. Nochtans was Tindemans tevreden met \u201czijn\u201d staatshervorming. Het is juist dat er door deze hervorming amper werd geraakt aan de unitaire inrichting van de staatsinstellingen, maar toch\u00a0heeft Tindemans\u00a0\u2013 wellicht onbedoeld \u2013 de basis gelegd voor het catastrofale taalfederalisme van het hedendaagse Belgi\u00eb.<\/p>\n

Het Egmontpact<\/strong><\/p>\n

In 1977 viel de regering en na de vervroegde verkiezingen wist Tindemans een regering van christendemocraten, socialisten en regionalisten op de been te brengen. Voor het eerst waren de \u201cVlaams\u201d- en francofoon-nationalistische partijen (respectievelijk Volksunie en FDF) ook in de regering vertegenwoordigd. Vooral de Volksunie en de PS (met voorzitter Andr\u00e9 Cools) drongen aan op een doorgedreven federalisme. Ondertussen waren de unitaire politieke partijen ook gesplitst (de BSP als laatste in 1978). De pas gesplitste partijen wisten na lang onderhandelen een akkoord te bereiken over een nieuwe staatshervorming, het zogenaamde Egmontpact. Oud-premier Wilfried Martens schreef in zijn memoires dat Tindemans gekant was tegen nieuwe splitsingen van bevoegdheden, maar dat hij ertoe verplicht werd door de partijen. Bij de flaminganten stootte het regeringsakkoord ook op sterk verzet van nationalistische aard, niet alleen bij de Volksunie maar ook in Tindemans’ eigen CVP. Een heikel punt voor de flaminganten bleek het (in de tijd beperkte) inschrijvingsrecht voor Franstaligen van de rand in Brussel in ruil voor de splitsing van het kiesarrondissement Brussel-Halle-Vilvoorde (BHV). Toen ook de Raad Van State in een spoedadvies kritisch was over de grondwettelijkheid van een aantal punten van het ingewikkelde en veelomvattende akkoord, wilden de Nederlandstalige partijen opnieuw onderhandelen, maar de Franstalige partijen weigerden dat. De BSP splitste zich hierna in een Nederlandstalige en een Franstalige partij op (SP en PS). Tindemans kondigde vervolgens op 11 oktober 1978 in de Kamer onverwacht het ontslag van de regering aan met de legendarische woorden:
\n<\/span><\/p>\n

“Voor mij is de grondwet geen vodje papier.<\/em> (…) Ik ga van deze tribune weg, ik ga naar de koning en ik bied het ontslag van de regering aan.<\/em>”<\/p>\n

Hij nam het namelijk niet dat de partijvoorzitters (Martens, Van Miert, Cools, Nothomb, Schiltz) hem, tegen het advies van de Raad van State in, het Egmontpact wilden opleggen.<\/span><\/p>\n

Tegen het federalisme en de particratie<\/strong><\/p>\n

Tindemans was een anti-federalist. Dit hebben zowel Wilfried Martens als Mark Eyskens nadien bevestigd. Die laatste zei hierover: \u201cTindemans was<\/i> […] een vrij koele minnaar van de toenemende federalisering van Belgi\u00eb omdat hij vreesde dat dit vroeg of laat zou leiden tot het uit elkaar vallen van het land<\/i>\u201d (deredactie.be, 26.12.14). Martens schreef in zijn memoires dat Tindemans in 1977 niet in de richting van een verdere federalisering wou gaan. We citeren: \u201cToen vervolgens het Egmontpact werd gesloten, stond hij zeer afstandelijk tegenover de federale bepalingen ervan<\/i>.\u201d (W. MARTENS, De memoires: Luctor et Emergo<\/i>, Tielt, 2006, p. 173).<\/p>\n

Bovendien stond Tindemans ook afkerig t.o.v. de particratie. In zijn dagboek noteerde Tindemans op 3 oktober 1977 (een week voor hij het pact kelderde) een gesprek dat hij voerde met Jan De Meyer, professor staatsrecht aan de KU Leuven. Aan het woord is De Meyer: \u2018Ik wist niet dat het zo erg was.<\/i> Dit is erger dan een junta van kolonels die dicteert<\/i> <\/i>[hij bedoelde de particratie].<\/i> Ik heb enkel maar misprijzen voor de staatshervorming; dit kan nooit werken en het is bovendien vernederend. U moet het land wakker schudden. Het dient te weten wat er gaande is<\/i>\u201d (opgenomen in L. TINDEMANS, De Memoires<\/i>, Tielt, 2002, p. 382). Martens heeft Tindemans nooit vergeven dat hij het Egmontpact kelderde en noemde hem daarom \u201cde slechtste mens ter wereld<\/i>\u201d. Tindemans zei over de flamingant Martens dan weer (terecht): \u201cHij is geen echte christen-democraat. Hij is het nooit geweest<\/i>\u201d (HLN, 26.12.14). Vanaf de jaren 1980 maakten de partijvoorzitters de dienst uit in Belgi\u00eb en hield de particratie en haar pers Belgi\u00eb in een wurggreep, net zoals Tindemans gevreesd had.<\/p>\n

Aan de kant geschoven in de nationale politiek<\/strong><\/p>\n

In 1981 kreeg Tindemans de portefeuille van buitenlandse zaken in de regering Martens. In 1989 verliet hij de nationale politiek en koos hij voor het Europese parlement. Tindemans verliet de actieve politiek in 1999.<\/span><\/p>\n

Tindemans was een zeer populair politicus (hij kreeg tot bijna 1 miljoen stemmen in 1979 bij de Europese verkiezingen), maar hij heeft deze populariteit niet in het voordeel van de Belgen kunnen gebruiken. Ook Martens was in zijn memoires deze mening toegedaan, ook al zal hij dat als flamingant uiteraard niet in dezelfde zin als de B.U.B. bedoeld hebben. Volgens oud-premier Marc Eyskens was Tindemans gekant tegen de verdere federalisering van Belgi\u00eb op basis van gewesten en gemeenschappen omdat dit systeem tot het einde van Belgi\u00eb zou leiden. <\/span>In 1971 heeft Leo Tindemans die waarschuwing nog eens in de volgende bewoordingen herhaald:<\/span><\/p>\n

\u201c<\/span>Ik heb geen enkel, maar ook geen enkel vooroordeel tegen een federaal systeem. Indien het ons land beter zou organiseren, met minder wrijvingen en zonder verlies van welvaart, dan zou men wel gek zijn het niet te aanvaarden. Maar de grootste specialisten in de wereld die ik daarover geconsulteerd heb, hebben mij gezegd dat het federalisme met twee<\/span><\/i> (\u2026) <\/span>een contradictio in terminis is. Federalisme met twee, zeggen ze mij, is geen federalisme; het is de juxtapositie van twee volken die een tegenovergestelde richting uitgaan<\/span><\/i>.\u201d (Leo Tindemans, Parlementaire Handelingen<\/em>, Senaat, 7 juli 1971, p. 2368). <\/span><\/p>\n

In die context is het raar dat Tindemans lid van de uiterst flamingantische partij CD&V is gebleven, die zelfs van 2004 tot 2008 samen met de separatistische N-VA een kartel vormde. <\/span><\/p>\n

Ironisch genoeg werd er op de congressen van de traditionele partijen in de jaren zestig ook gewezen op de separatistische gevaren van een (feitelijk) bipolair federalisme zoals we dat vandaag kennen. Een \u201cfederalisme met 2\u201d (\u201cVlaams\u201d en \u201cWaals\u201d gewest) of met \u201c2 en een half” (Brussels gewest) en een kwart (Duitstalige gemeenschap) kan inderdaad niet werken omdat het in se twee entiteiten tegen elkaar opzet. Brussel en de Duitstalige gemeenschap zijn te klein om gelijk welke rol van arbiter, laat staan van tegenpolen, te spelen. Bovendien is het taalfederalisme nationalistisch ge\u00efnspireerd en nationalisme is een bron van veel kwaad en menselijk leed in de wereld. Alleen het unitaire Belgi\u00eb gebaseerd op de 9 historische provincies kan aan Belgi\u00eb de politiek-communautaire rust verschaffen die ons land broodnodig heeft om zijn plaats als sterke wereldnatie terug te vinden. Tindemans was zich hier ongetwijfeld bewust van. Hij was volgens de B.U.B. dan ook een federalist tegen zijn zin.<\/span><\/b><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n

UN FEDERALISTE MALGRE LUI<\/span><\/b><\/p>\n

Le 26 d\u00e9cembre 2014, le ministre d\u2019Etat <\/span><\/b>et ancien premier ministre Leo Tindemans (CVP) est d\u00e9c\u00e9d\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e2ge de 92 ans en province d\u2019Anvers. Apr\u00e8s Martens (octobre 2013) et Dehaene (mai 2014), il est ainsi le troisi\u00e8me ancien premier ministre qui meurt en un peu plus d\u2019un an. Il \u00e9tait le moins flamingant des trois. Probablement, il fut \u00e9galement le dernier homme d\u2019Etat belge en vie. Il nous avertissait \u00e0 juste titre des dangers du f\u00e9d\u00e9ralisme linguistique, qui selon lui, divisait les Belges au lieu de les f\u00e9d\u00e9rer. Il reste pourtant controvers\u00e9 parce qu\u2019il \u00e9tait le co-inventeur des communaut\u00e9s et r\u00e9gions. <\/span><\/b><\/p>\n

Tindemans est n\u00e9 le 16 avril 1922 en province d\u2019Anvers. Apr\u00e8s la deuxi\u00e8me guerre mondiale, il a \u00e9tudi\u00e9 l\u2019\u00e9conomie \u00e0 l\u2019universit\u00e9 de Gand. Dans les ann\u00e9es 60, il obtenait aussi un dipl\u00f4me en sciences politiques \u00e0 l\u2019universit\u00e9 de Louvain. <\/span><\/p>\n

En 1961, il devint d\u00e9put\u00e9 pour le CVP en remplacement du parlementaire d\u00e9c\u00e9d\u00e9 Frans Van Cauwelaert. En 1965, il a \u00e9t\u00e9 nomm\u00e9 par le Roi comme bourgmestre d\u2019Edegem, une commune en province d\u2019Anvers. En 1968, il devient ministre de relations communautaires dans le gouvernement Eyskens. Dans cette fonction, il a pr\u00e9par\u00e9 la r\u00e9forme de l\u2019Etat de 1970 qui a transform\u00e9 la Belgique avec l\u2019aide des nationalistes \u00ab wallons \u00bb et \u00ab flamands \u00bb de fa\u00e7on ill\u00e9gale d\u2019un Etat unitaire en un Etat f\u00e9d\u00e9ral bas\u00e9 sur des communaut\u00e9s et des r\u00e9gions. Cette r\u00e9forme \u00e9tait ill\u00e9gale notamment parce que la cr\u00e9ation des communaut\u00e9s et r\u00e9gions n\u2019\u00e9tait pas pr\u00e9vue dans la d\u00e9claration de r\u00e9vision de la constitution. N\u00e9anmoins, Tindemans \u00e9tait content de \u00ab sa \u00bb r\u00e9forme de l\u2019Etat. Il faut dire \u00e0 sa d\u00e9charge <\/span>que cette r\u00e9forme a en grande partie \u00e9pargn\u00e9 le caract\u00e8re unitaire des institutions \u00e9tatiques, mais Tindemans a tout de m\u00eame –\u00a0 probablement involontairement – fond\u00e9 le syst\u00e8me f\u00e9d\u00e9ral catastrophique que la Belgique conna\u00eet aujourd’hui. <\/span><\/p>\n

Le f\u00e9d\u00e9ralisme en 1970<\/strong><\/p>\n

En 1977, apr\u00e8s la chute du gouvernement et les \u00e9lections anticip\u00e9es, Tindemans a r\u00e9ussi \u00e0 constituer un gouvernement de chr\u00e9tiens-d\u00e9mocrates, de socialistes et de r\u00e9gionalistes. Pour la premi\u00e8re fois, les partis nationalistes francophone et flamingant (respectivement le FDF et la Volksunie) furent repr\u00e9sent\u00e9s au gouvernement. Surtout la Volksunie et le PS (avec son pr\u00e9sident Andr\u00e9 Cools) insistaient sur un f\u00e9d\u00e9ralisme pouss\u00e9. Entretemps, les partis politiques unitaires furent scind\u00e9s (le PSB comme dernier en 1978). Les partis\u00a0d\u00e9sormais\u00a0scind\u00e9s ont pu atteindre un accord sur la nouvelle r\u00e9forme de l\u2019Etat apr\u00e8s de longues n\u00e9gociations, le fameux Pacte d\u2019Egmont. L\u2019ancien premier ministre Wilfried Martens \u00e9crivit dans ses m\u00e9moires que Tindemans \u00e9tait oppos\u00e9 \u00e0 de nouvelles scissions de comp\u00e9tences, mais qu\u2019il y \u00e9tait forc\u00e9 par les partis. Chez les flamingants, l\u2019accord gouvernemental se heurtait aussi \u00e0 une forte opposition de nature nationaliste, non seulement \u00e0 la Volksunie, mais aussi au sein du CVP de Tindemans. Un point \u00e9pineux pour les flamingants fut le droit d\u2019inscription (limit\u00e9 dans le temps) des francophones limit\u00e9 dans le tempsde la p\u00e9riph\u00e9rie \u00e0 Bruxelles en \u00e9change de la scission de l\u2019arrondissement \u00e9lectoral de Bruxelles-Hal-Vilvorde (BHV). Lorsqu\u2019aussi le Conseil d\u2019Etat critiquait le caract\u00e8re anticonstitutionnel de certains points de cet accord complexe et \u00e9tendu, les partis n\u00e9erlandophones voulaient le ren\u00e9gocier, ce que les partis francophones refusaient. Suite \u00e0 cela, le PSB s\u2019est scind\u00e9 en un parti n\u00e9erlandophone et un parti francophone (SP et PS). Le 11 octobre 1978, Tindemans annon\u00e7a inopin\u00e9ment \u00e0 la Chambre la d\u00e9mission du gouvernement en pronon\u00e7ant ces paroles l\u00e9gendaires :<\/span><\/p>\n

\u00ab Pour moi, la constitution n\u2019est pas un bout de papier. (\u2026) Je quitte cette tribune, je me rends chez le Roi et j\u2019offre la d\u00e9mission du gouvernement. \u00bb<\/span><\/i><\/p>\n

Il s\u2019opposait surtout au fait que les pr\u00e9sidents de parti (Martens, Van Miert, Cools, Nothomb, Schiltz) voulaient lui imposer le Pacte d\u2019Egmont, contre l\u2019avis du Conseil d\u2019Etat.<\/span><\/p>\n

Contre le f\u00e9d\u00e9ralisme et contre la particratie\u00a0<\/strong><\/p>\n

Tindemans \u00e9tait contre le f\u00e9d\u00e9ralisme. Tant Wilfried Martens que Mark Eyskens l\u2019ont affirm\u00e9 par apr\u00e8s. Ce dernier d\u00e9clarait \u00e0 ce sujet: \u201cTindemans n\u2019\u00e9tait pas<\/i> […] vraiment un partisan de la f\u00e9d\u00e9ralisation progressive de la Belgique, vu qu\u2019il estimait que cela m\u00e8nerait t\u00f4t ou tard \u00e0 la scission du pays<\/i>\u201d (deredactie.be, 26.12.14). Martens a \u00e9crit dans ces m\u00e9moires que Tindemans ne voulait pas f\u00e9d\u00e9raliser le pays davantage en 1977. Nous citons: \u201cLorsque l\u2019on avait ensuite conclu\u00a0le pacte d\u2019Egmont, il se montrait tr\u00e8s r\u00e9serv\u00e9 quant aux\u00a0dispositions f\u00e9d\u00e9rales du texte<\/i>\u201d (W. MARTENS, De memoires: Luctor et Emergo<\/i>, Tielt, 2006, p. 173).<\/p>\n

Qui plus est, Tindemans \u00e9tait \u00e9galement oppos\u00e9 \u00e0 la particratie. Dans son journal intime, Tindemans notait le 3 octobre 1977 (une semaine avant qu\u2019il ait torpill\u00e9 le pacte) une conversation avec Jan De Meyer, professeur en droit constitutionnel \u00e0 la KU Leuven. Ce dernier d\u00e9clara: \u201cJ\u2019ignorais que c\u2019\u00e9tait tellement grave. Ceci est pire qu\u2019une junte de colonels qui dicte la loi <\/i>[il visait la particratie]. <\/i>Je n\u2019ai que du d\u00e9dain pour la r\u00e9forme de l\u2019Etat; cela ne peut jamais fonctionner et c\u2019est en plus humiliant. Vous devez r\u00e9veiller le pays. Il doit savoir ce qui se passe<\/i>\u201d. (L. TINDEMANS, De Memoires<\/i>, Tielt, 2002, p. 382). Martens n\u2019a jamais pardonn\u00e9 le torpillage par Tindemans du pacte d\u2019Egmont et le nommait \u201cle pire homme au monde<\/i>\u201d. Tindemans, lui, d\u00e9crivait le flamingant Martens (\u00e0 juste titre) ainsi: \u201cCe n\u2019est pas un v\u00e9ritable chr\u00e9tien-d\u00e9mocrate. <\/i>Il ne l\u2019a jamais \u00e9t\u00e9<\/i>” (HLN, 26.12.14). A partir des ann\u00e9es 1980, les pr\u00e9sidents de partis gouvernaient la Belgique. La particratie et sa presse se sont mises \u00e0 \u00e9trangler la d\u00e9mocratie belge, tout comme Tindemans le craignait.<\/p>\n

En 1981, Tindemans devint ministre des affaires \u00e9trang\u00e8res dans le gouvernement Martens. En 1989, il quitta la politique nationale et passa au parlement europ\u00e9en. <\/span>En 1999, il a arr\u00eat\u00e9 sa carri\u00e8re politique.<\/span><\/p>\n

Ecart\u00e9 de la politique nationale<\/strong><\/p>\n

Tindemans fut un homme politique tr\u00e8s populaire (il a obtenu presqu\u2019un million de voix lors des \u00e9lections europ\u00e9ennes en 1979), mais il n\u2019a pas pu utiliser cette popularit\u00e9 \u00e0 l\u2019avantage des Belges. Aussi Martens \u00e9tait-il du m\u00eame avis dans ses m\u00e9moires, m\u00eame si lui en tant que flamingant voyait cela \u00e9videmment dans un autre sens que le B.U.B.. Selon l\u2019ancien premier ministre Marc Eyskens, Tindemans \u00e9tait oppos\u00e9 \u00e0 la f\u00e9d\u00e9ralisation plus pouss\u00e9e de la Belgique sur la base des communaut\u00e9s et r\u00e9gions parce que ce syst\u00e8me m\u00e8nerait \u00e0 la fin de la Belgique. <\/span>En 1970, Leo Tindemans a r\u00e9it\u00e9r\u00e9 l\u2019avertissement en d\u00e9clarant :<\/span><\/p>\n

\u00ab Je n\u2019ai aucun pr\u00e9jug\u00e9 contre un syst\u00e8me f\u00e9d\u00e9ral. Si ce syst\u00e8me m\u00e8nait \u00e0 une meilleure gestion du pays, avec moins de frictions et sans perte de prosp\u00e9rit\u00e9, il serait idiot de ne pas l\u2019accepter. Mais,<\/em> <\/span>les plus grands sp\u00e9cialistes au monde que j\u2019ai consult\u00e9s \u00e0 ce sujet, m\u2019ont dit que le f\u00e9d\u00e9ralisme \u00e0 deux<\/span><\/i> (\u2026) <\/span>est une contradiction in terminis. Le f\u00e9d\u00e9ralisme \u00e0 deux, ils me disent, n\u2019est pas du f\u00e9d\u00e9ralisme ; c\u2019est la juxtaposition de deux peuples qui \u00e9voluent en sens contraire<\/span><\/i>\u201d (Leo Tindemans, Annales Parlementaires<\/em> du S\u00e9nat, 7 juillet 1971, p. 2368).<\/span><\/p>\n

Dans ce contexte, il est \u00e9trange que Tindemans soit rest\u00e9 membre du parti ultra-flamingant CD&V, qui a m\u00eame form\u00e9 un cartel avec le parti s\u00e9paratiste N-VA de 2004 \u00e0 2008.<\/span><\/p>\n

De fa\u00e7on ironique, aux congr\u00e8s des partis traditionnels des ann\u00e9es 60, on a aussi mis en garde contre les dangers s\u00e9paratistes d\u2019un f\u00e9d\u00e9ralisme bipolaire (de fait) comme nous le connaissons aujourd\u2019hui. Le \u00ab f\u00e9d\u00e9ralisme \u00e0 2 \u00bb, compos\u00e9 des r\u00e9gions \u00ab flamande \u00bb et \u00ab wallonne \u00bb ou \u00e0 \u00ab 2 et demi \u00bb <\/b>(y compris la r\u00e9gion bruxelloise) et un quart (y compris la communaut\u00e9 germanophone) ne peut en effet fonctionner parce qu\u2019en r\u00e9alit\u00e9, il oppose deux entit\u00e9s l\u2019une contre l\u2019autre. Bruxelles et la communaut\u00e9 germanophone sont trop petits pour jouer un quelconque r\u00f4le d\u2019arbitre et encore moins pour servir de contrepoids. De plus, le f\u00e9d\u00e9ralisme linguistique est d\u2019inspiration nationaliste tandis que le nationalisme est une source n\u00e9gative qui cause beaucoup de malheur dans le monde. Seule la Belgique unitaire bas\u00e9e sur les 9 provinces historiques peut offrir \u00e0 la Belgique la stabilit\u00e9 politico-communautaire n\u00e9cessaire pour lui permettre de redevenir une nation forte sur le plan mondial. Sans doute, Tindemans en \u00e9tait conscient. Il \u00e9tait donc, selon le B.U.B.,\u00a0un f\u00e9d\u00e9raliste malgr\u00e9 lui.<\/span><\/b><\/p>\n

 <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Op 26 december 2014 is minister van staat en vroeger eerste minister Leo Tindemans (CVP) op 92-jarige leeftijd in de provincie Antwerpen gestorven. Na Martens (oktober 2013) en Dehaene (mei 2014) is hij zo de derde ex-premier die op iets meer dan \u00e9\u00e9n jaar tijd is overleden. Hij was de minst flamingantische van de drie. Hij waarschuwde terecht voor de gevaren van het taalfederalisme, dat volgens hem de Belgen verdeelde, maar niet \u2018federeerde\u2019. Toch blijft hij controversieel aangezien hij de mede-uitvinder van de gewesten en gemeenschappen was. <\/p>\n

Le 26 d\u00e9cembre 2014, le ministre d\u2019Etat et ancien premier ministre Leo Tindemans (CVP) est d\u00e9c\u00e9d\u00e9 \u00e0 l\u2019\u00e2ge de 92 ans en province d\u2019Anvers. Apr\u00e8s Martens (octobre 2013) et Dehaene (mai 2014), il est ainsi le troisi\u00e8me ancien premier ministre qui meurt en un peu plus d\u2019un an. Il \u00e9tait le moins flamingant des trois. Il nous avertissait \u00e0 juste titre des dangers du f\u00e9d\u00e9ralisme linguistique, qui selon lui, divisait les Belges au lieu de les f\u00e9d\u00e9rer. Il reste pourtant controvers\u00e9 parce qu\u2019il \u00e9tait le co-inventeur des communaut\u00e9s et r\u00e9gions. <\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"jetpack_post_was_ever_published":false,"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_newsletter_tier_id":0,"jetpack_publicize_message":"","jetpack_is_tweetstorm":false,"jetpack_publicize_feature_enabled":true,"jetpack_social_post_already_shared":false,"jetpack_social_options":{"image_generator_settings":{"template":"highway","enabled":false}}},"categories":[1,5],"tags":[],"jetpack_publicize_connections":[],"jetpack_featured_media_url":"","jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_shortlink":"https:\/\/wp.me\/p12tMU-2sR","jetpack_likes_enabled":false,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9477"}],"collection":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=9477"}],"version-history":[{"count":21,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9477\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":11279,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/9477\/revisions\/11279"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=9477"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=9477"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/beta.unionbelge.be\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=9477"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}